وقتى كه مردم متفرّق مىشدند و به شهرهاى خود رهسپار مىگشتند و نيز در سال قحطى براى قوم خود نان خرد كرده و تريت مىساخت و بدين جهت « هاشم » ناميده شد . « هاشم » نخستين كسى بود كه دو سفر بازرگانى : زمستانى و تابستانى ، يعنى : « دو رحلهء شتاء و صيف » [ 1 ] را براى قريش برقرار ساخت . سفرى در زمستان به شام و سفرى در تابستان به حبشه [ 2 ] . يا سفرى در زمستان به يمن و عراق و سفرى در تابستان به شام و فلسطين [ 3 ] . و نيز مىگويند كه « عبد شمس » برادر « هاشم » با پادشاه حبشه چنين پيمانى بسته بود ، و نوفل با پادشاه ايران و مطّلب با پادشاه يمن [ 4 ] . مطرود بن كعب خزاعى دربارهء هاشم گفته است : عمرو الذي هشم الثريد لقومه * قوم بمكّة مسنتين عجاف سنّت إليه الرحلتان كلاهما * سفر الشتاء و رحلة الأصياف [ 5 ] « آن عمرو كه براى قوم خود ، قومى كه در مكّه قحطى زده و لاغر شده بودند تريت خرد كرد ، دو سفر تابستانى و زمستانى به وسيلهء او برقرار گشت » . نسب « بنى هاشم » عموما به « هاشم بن عبد مناف » مىرسد و مادر أمير المؤمنين

--> [ 1 ] - قرآن مجيد ، سورهء قريش . [ 2 ] - تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 242 . [ 3 ] - در اين باره به كتب تفاسير مانند طبرى ، فخر رازى تبيان شيخ طوسى ، مجمع البيان ، آلوسى و غيره ، تفسير سورهء قريش و نيز به شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ج 15 ، ص 202 و 210 چاپ عيسى البابى 1962 م و بحار الانوار ج 15 ، ص 123 چاپ علوى و آخوندى مراجعه شود . م . [ 4 ] - تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 244 ، چاپ بيروت 1379 ه . و تفسير آلوسى ج 30 ، ص 240 ، چاپ بيروت نقل از بحر و غيره . م . [ 5 ] - در نسخه به جاى مسنتين ( به ياء ) مسنتون ( به واو ) و به جاى الاصياف ( به صاد مهمله ) الاضياف ( به ضاد معجمه ) بود ، اين جانب با توجه به منابع و معنى ، شعر را به اين نحو تصحيح كردم . م .